Konkordato: İcra İflas Kanunu ve Borç Yapılandırma Süreci
İcra ve İflas Kanunu kapsamında konkordato başvurusu, geçici mühlet, kesin mühlet, alacaklılarla uzlaşma ve konkordatonun iflasa karşı avantajları.
Konkordato nedir?
Konkordato; mali güçlük içindeki bir borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme denetiminde uzlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlayan hukuki mekanizmadır. İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.285 vd. hükümlerinde düzenlenir.
İflastan temel farkı: Konkordato işletmenin yaşamını sürdürmesine imkân tanır; iflas ise tasfiye ile sonuçlanır. 2018 yılında yapılan değişiklikle uzlaşma yoluyla yapılandırma kaldırıldı; konkordato Türk hukukunda tek ana borç yapılandırma aracı hâline geldi.
Kimler başvurabilir?
Konkordato başvurusu şunlar tarafından yapılabilir:
- Ticari işletme sahibi gerçek kişiler,
- Ticaret şirketleri (limited, anonim, kolektif vb.),
- Borçlarını genel olarak ödeyemeyen veya yakın gelecekte ödeyemeyeceği anlaşılan her borçlu.
İflas ertelemesinin kaldırılmasından bu yana özellikle aşırı borçlu şirketler konkordato yolunu seçmektedir.
Başvuru belgeleri
Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılacak başvuru paketinde:
- Konkordato ön projesi (alacaklılara önerilecek ödeme planı),
- Güncel bilanço ve gelir tablosu,
- Nakit akış projeksiyonu,
- Alacaklı listesi ve tutarları,
- Varlık değerleme raporları,
- Malvarlığının terkin ya da ipoteğe ilişkin belgeler.
Belge paketi eksiksiz olmazsa başvuru kabul edilmez.
Geçici mühlet — İİK 287
Mahkeme, başvuruyu inceleyerek 3 aylık geçici mühlet verir. Geçici mühlet süresince:
- Borçlu aleyhine icra takibi başlatılamaz,
- Başlatılmış takipler durur,
- Rehin paraya çevrilmesi işlemleri yapılamaz,
- Borçlu faaliyetlerine devam edebilir.
Mahkeme geçici mühlette kayyum ya da konkordato komiseri atayabilir.
Kesin mühlet — İİK 289-295
Geçici mühletin ardından mahkeme, konkordato projesinin başarı ihtimali varsa 1 yıl kesin mühlet verir. Zorunlu hâllerde 6 ay uzatılabilir (toplam 1,5 yıl).
Kesin mühlette neler olur?
- Tüm icra takipleri durdurulur,
- Yeni icra başlatılamaz,
- Borçluya konkordato komiseri atanır; borçlu komiserin denetimiyle faaliyetini sürdürür,
- Mahkeme borçlunun büyük tasarruflarına onay şartı koyabilir.
Alacaklılar toplantısı ve oy
Kesin mühlet içinde borçlu, alacaklılara konkordato projesi sunar:
- Alacakların belirli oranının ödeneceği,
- Geri kalan kısmın affedileceği veya erteleneceği,
- Yeni ödeme takvimi.
Konkordatonun kabul edilmesi için:
- Kaydedilmiş alacaklıların çoğunluğu (başa çıkma), VE
- Toplam alacak miktarının ¾'ünü temsil eden alacaklıların oyunu alması
gerekmektedir (İİK 302).
Mahkemenin tasdiki — İİK 305
Alacaklıların çoğunluğu oylasa bile konkordato mahkemece tasdik edilmeden geçerli olmaz. Mahkeme:
- Konkordato projesinin gerçekleşebilirliğini inceler,
- Tüm alacaklıların korunup korunmadığını değerlendirir,
- Dürüstlük ilkesine uygunluğu araştırır.
Tasdik kararından sonra konkordato tüm alacaklıları bağlar; tasdike oy vermemiş veya itiraz etmiş alacaklılar dahil.
Konkordatonun sona ermesi
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Proje başarıyla uygulandı | Konkordato sona erer, borçlu kurtarıldı |
| Borçlu yükümlülükleri ihlal etti | Mahkeme konkordatoyu fesheder |
| Alacaklılar tasdiki reddetti | İflasa geçilebilir |
| Borçlu iflasını mahkeme ilan etti | Konkordato sona erer, iflas açılır |
İflastan farkı — karşılaştırma
| Özellik | Konkordato | İflas |
|---|---|---|
| İşletme devam | Evet | Hayır (tasfiye) |
| Çalışanlar | Devam edebilir | İşten çıkarılabilir |
| Varlıklar | Korunur | Satılır |
| Borç | Yeniden yapılandırılır | İflas masasına girer |
| Süreç | Müzakereli | Tasfiye odaklı |
Pratik vakalar
Vaka 1: Başarılı konkordato
İnşaat firması A, 2023 krizinde büyük banka borcu altında ezildi. Konkordato başvurusuyla 18 aylık mühlet aldı; alacaklılara 5 yıl vadeli %60 ödeme planı sundu. Alacaklı çoğunluğu kabul etti; mahkeme tasdik kararı verdi. Firma faaliyetine devam etti.
Vaka 2: Alacaklıların reddi
Tekstil firması B, alacaklılarına %30 ödeme teklif etti. Büyük banka alacaklıları bu oranı yetersiz bularak reddetti. Alacaklılar toplantısında gerekli çoğunluk sağlanamadı; mahkeme iflas kararı verdi.
Vaka 3: Konkordatonun feshi
C şirketi, tasdik edilen ödeme planını 6 ay sonra ihlal etmeye başladı. Alacaklılar mahkemeye şikâyet etti; mahkeme konkordatoyu feshederek iflasın açılmasına hükmetti.
Sık yapılan 5 hata
1. Geç başvurmak — işletme iflas noktasına geldiğinde konkordato başarı şansını yitirir; erken başvuru daha güçlü plan sunar.
2. Proje ön hazırlığını zayıf yapmak — gerçekçi olmayan nakit akış projeksiyonu mahkemede güven yitirmesine yol açar; bağımsız finans danışmanı kullanılmalı.
3. Tüm alacaklı listesini eksiksiz sunmamak — eksik alacaklı listesi usul hataları ve itirazlara neden olur.
4. Konkordato sürecinde büyük tasarruflar yapmak — mahkeme izni olmadan şirket varlıkları satılırsa veya taşınırsa konkordato feshedilebilir.
5. Hukuki destek almadan başvurmak — konkordato süreci belge yoğun ve teknik; uzman avukat ve mali müşavir olmadan süreci yönetmek neredeyse imkânsız.
Kapanış
Konkordato, finansal sıkıntıdaki işletmelere iflastan kaçınma ve alacaklılarla uzlaşarak devam etme fırsatı sunar. Ancak gerçekçi proje hazırlığı, erken başvuru zamanlaması ve sürece uyum, başarının temel belirleyicileridir. Avukatın görevi hem mahkeme sürecini yönetmek hem de alacaklı görüşmelerini stratejik biçimde yürütmektir.
Ticaret Hukuku alanında dilekçe üretmek veya içtihat aramak ister misiniz?
Hukuk Asistanı'nı Dene →Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İçerik Hukuk Asistanı tarafından oluşturulmuştur; aktarılan Yargıtay kararları özet niteliğindedir, resmi karar metinleri için ilgili mahkeme kayıtlarını esas alınız. Spesifik hukuki durumunuz için lütfen bir avukattan görüş alınız.
Bu konuda dilekçe oluşturmak ister misiniz?
Dilekçe üretimi, Yargıtay içtihat araması, sözleşme analizi ve KVKK uyum kontrolleri — Türk avukatlar için tasarlanmış yapay zeka platformu.