Uzaklaştırma Kararı: 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Acil Koruma
Aile içi şiddet vakalarında 6284 sayılı kanun çerçevesinde uzaklaştırma kararı nasıl alınır? Hâkim, savcılık ve kolluğun yetkileri.
6284 sayılı kanun — şiddete karşı acil korunma
8 Mart 2012'de yürürlüğe giren 6284 sayılı "Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun" Türk hukukunun aile içi şiddete verdiği özel yanıttır. Kanun:
- Şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi taşıyan kişiyi mağdurdan uzaklaştırır,
- Mağdura barınma ve maddi destek sağlar,
- Süreci hızla işletir — bekleme yok.
Kanun cinsiyetten bağımsızdır; kadın da erkek de mağdur olarak başvurabilir. Çocuk, kardeş, ebeveyn dahil aile üyesi olan herkes koruma kapsamına girer.
Kim koruma talep edebilir?
- Şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi olan kişi doğrudan,
- Kolluk kendisi olay yerinde,
- Cumhuriyet savcısı,
- Aile mahkemesi hâkimi re'sen.
Hangi tedbirler alınabilir? (m.5)
Hâkim aşağıdaki tedbirlerden birini veya birkaçını verebilir:
a) Uzaklaştırma: Şiddet uygulayan kişi mağdurun bulunduğu konuttan, işyerinden, okuldan uzaklaştırılır. Belirlenen mesafe kadar yaklaşamaz (genellikle 200 m).
b) İletişim yasağı: Şiddet uygulayan, mağdura telefon, mesaj, mektup, sosyal medya yoluyla iletişim kuramaz.
c) Konut tahsisi: Mağdur ve çocuklar konutta kalır; şiddet uygulayan çıkar.
d) Sosyal desteğe yönlendirme: Sığınma evi, geçici barınma, psikolojik destek.
e) Mali destek: Aylık geçim yardımı (devlet kaynaklı).
f) Çocukların güvenliği: Velayet geçici olarak mağdura.
g) Silahların teslimi: Şiddet uygulayan üzerindeki silahları teslim eder.
h) Kimlik gizleme: Mağdurun yeni adres, kimlik, banka bilgileri korunur.
Kararın hızı — saatler içinde alınır
6284'ün ayırt edici özelliği hıztır:
- Hâkim talep dilekçesini aynı gün karara bağlar (m.8/3).
- Acil durumda tutanakla kolluk doğrudan koruma uygular; aile mahkemesi bir hafta içinde karara bağlar.
- Cumhuriyet savcısı da gerekli tedbirleri 24 saat içinde uygulayabilir.
Bu hız avukat olarak işlerinizin temposunu değiştirir; "yarın bakarız" denilemez.
Tedbir süresi — 6 ay sonra ne olur?
Standart süre 6 ay. Sürenin uzatılması talep edilebilir; uzatma kararı için yeni dilekçe ve gerekçe gerekir. Şiddet riski sürdüğü sürece tedbir uzatılabilir.
Süre dolmadan tedbiri kaldırmak isterse şiddet uygulayan, savunma hakkını kullanmak için aile mahkemesine itiraz eder. Mahkeme yeniden değerlendirme yapar.
İhlalin sonucu — cezai yaptırım
Tedbir kararına aykırılık 6284 m.13'te düzenlenmiştir:
- İlk ihlal: 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi.
- Tekrar ihlal: 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi.
- 6 aydan az süreli üst sınırın altına düşmemek üzere infaz edilir.
Bu cezalar idari nitelikli zorlama sayılır; sicile geçmez ama kişi fiilen tutuklu kalır.
Pratik dilekçe yapısı
Tedbir talebi dilekçesinde olması gerekenler:
- 1Tarafların kimlik bilgileri,
- 2Şiddet olayının somut anlatımı (ne, ne zaman, nerede),
- 3Tehlike riskinin sürdüğüne dair gerekçe,
- 4Talep edilen tedbirler listesi (yukarıdaki a–h),
- 5Deliller: rapor, fotoğraf, mesaj, tanık.
Dilekçe önceden hazırlanmış şablon olarak hazır olmalı; mağdur müvekkil geldiğinde 30 dakikadan az sürede mahkemeye sunulabilir olmalı.
Delil toplama — paniğe izin yok
Mağdur müvekkille çalışırken delili fotoğraflar üzerinden kalıcılaştırın:
- Darp izleri için renkli fotoğraf + tarih damgası,
- Hastane darp raporu (savcılık ve mahkeme bunu özellikle ister),
- Şiddet anının ses kaydı (mağdur olarak kendi konuşmasını kaydetmek hukuka uygun),
- Tehdit içerikli mesaj/e-posta ekran görüntüsü + telefonun yedek dosyası,
- Tanık beyanı (komşu, akraba).
Bu deliller 6284 dilekçesinin yanında, ayrıca savcılığa yapılacak şikayetin de temelidir. İki yol paralel yürütülür: tedbir kararı + cezai soruşturma.
Mağdur müvekkilin psikolojik desteği
Avukatın sadece hukuk işi değildir; müvekkilin krizden çıkışına yol göstermek de mesleğin parçasıdır:
- ALO 183 (Aile, Çocuk, Engelli ve Sosyal Hizmetler) hattı — 7/24,
- Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) — koruma evi referansı,
- Kadın Sığınma Evleri — Bakanlık koordinatörlüğünde,
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu için psikiyatrist sevki.
Müvekkili bu kurumlara yönlendirmek dilekçeyle aynı önemde.
Sık yapılan 5 hata
1. Şiddet olayı tarihini somutlaştırmamak — "uzun zamandır şiddet görüyorum" yetmez; tarihli, saatli olaylar dilekçeye girmeli.
2. Hastane raporu olmadan tedbir istemek — rapor olmasa dahi tedbir verilebilir, ama varlığı kararı kesinleştirir. Olay sonrası 24 saat içinde rapor mutlak.
3. Çocukların korumadan dışında bırakılması — talep dilekçesinde çocukların adları açıkça geçmeli; aksi halde tedbir sadece eşi kapsar.
4. İhlal halinde polise gitmek yerine bekleme — tedbir ihlal edilirse mağdur 155 çağırarak anlık koruma ister; gecikme tedbiri zayıflatır.
5. Tedbir süresinin bitiminde uzatmayı unutmak — 6 aylık süre dolarken yeni dilekçe + gerekçe sunulmalı.
Kapanış
6284 sayılı kanun avukatın "saatli iş" yapmaya en çok zorlandığı alandır. Bir gün gecikme şiddetin tekrarına, hatta hayat kaybına yol açabilir. Hukuk Asistanı 6284 modülünde tedbir talebi şablonu önceden form alanına bağlı durur; mağdur müvekkille çalıştığınız ilk yarım saatte mahkemeye sunabileceğiniz dilekçe çıkar.
Aile Hukuku alanında dilekçe üretmek veya içtihat aramak ister misiniz?
Hukuk Asistanı'nı Dene →Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İçerik Hukuk Asistanı tarafından oluşturulmuştur; aktarılan Yargıtay kararları özet niteliğindedir, resmi karar metinleri için ilgili mahkeme kayıtlarını esas alınız. Spesifik hukuki durumunuz için lütfen bir avukattan görüş alınız.
Bu konuda dilekçe oluşturmak ister misiniz?
Dilekçe üretimi, Yargıtay içtihat araması, sözleşme analizi ve KVKK uyum kontrolleri — Türk avukatlar için tasarlanmış yapay zeka platformu.