Blog

Kira Tespit Davası 2026: Dilekçe Örneği, Süreç ve TBK 344 Uygulaması

Kira Hukuku17 Nisan 202612 dk okuma

Kira bedellerinin enflasyon karşısında eridiği ve emsal kira seviyesinin çok altında kaldığı durumlarda kiraya verenin başvuracağı en temel hukuki yol kira tespit davasıdır. Bu yazıda TBK 343-346 hükümleri ışığında kira tespit davasının ne zaman açılabileceğini, nasıl yürütüleceğini ve başarı oranını artıran uygulamaları ele alıyoruz.

Kira Tespit Davası Nedir?

Kira tespit davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin yargılama yoluyla belirlenmesini sağlayan bir tespit davasıdır. Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan kira bedeli, değişen ekonomik koşullar nedeniyle hakkaniyete aykırı bir hal almışsa, kiraya veren veya kiracı bu davayı açabilir.

Yasal Dayanak: TBK Madde 344

TBK m. 344 — Kira bedelinin belirlenmesi:
(1) Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.

(3) Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hakim tarafından tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Bu hüküm iki kritik noktayı tespit eder: 5 yıl kuralı ve hakkaniyet değerlendirmesi. 5 yılı aşmayan kira sözleşmelerinde tarafların anlaştığı artış TÜFE ile sınırlıdır; 5 yıl sonra ise hakim emsal kiralara göre tespit yapar.

Dava Ne Zaman Açılabilir?

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 4). Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Taraflar farklı şehirlerde yaşasa bile kira tespit davası, kiralananın bulunduğu yerde açılır.

Hakim Neye Göre Karar Verir?

Hakim kira bedelini belirlerken üç temel kriteri birlikte değerlendirir:

Dava Süreci: Adım Adım

1) Dilekçenin Hazırlanması

Dilekçede mutlaka şu unsurlar bulunmalıdır: taraf bilgileri, kira sözleşmesinin tarih ve süresi, mevcut kira bedeli, talep edilen yeni kira bedeli, dayanılan emsal kira örnekleri, talep sonucu ve dayanılan TBK 344/3 hükmü.

2) Harç ve Avans Yatırımı

Kira tespit davasında dava değeri, talep edilen yeni kira bedeli ile mevcut kira bedeli arasındaki yıllık farktır. Nispi harç bu fark üzerinden hesaplanır. Bilirkişi incelemesi için avans yatırılması da istenir (genelde 3.000-5.000 TL).

3) Tebligat ve Cevap

Davalı kiracıya dava dilekçesi tebliğ edilir. Kiracı 2 hafta içinde cevap dilekçesi sunabilir. Cevapta tipik savunmalar: taşınmazın durumunun kötü olması, emsal kiraların yanlış belirlendiği, 30 günlük sürenin kaçırıldığı.

4) Bilirkişi İncelemesi

Mahkeme genellikle 3 kişilik bilirkişi heyeti atar: inşaat mühendisi, emlak uzmanı ve gayrimenkul değerleme uzmanı. Bilirkişi keşif yapar, aynı sokakta/mahallede en az 5 emsal kira sözleşmesi inceler ve ortalama kira bedelini raporlar.

5) Karar

Hakim bilirkişi raporuna ve dosyadaki diğer delillere göre yeni kira bedelini tespit eder. Karar kesinleştiğinde yeni bedel, davanın açıldığı tarihteki kira dönemi başlangıcından itibaren geçerli olur (geriye etkilidir).

Örnek Kira Tespit Davası Dilekçesi

Aşağıdaki şablon, dilekçenin temel yapısını göstermek için hazırlanmıştır. Her dava somut koşullara göre özelleştirilmelidir.

[Taşınmaz Adresinin Bulunduğu Yer] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE DAVACI : [Ad Soyad], [TC Kimlik], [Adres] VEKİLİ : Av. [Ad Soyad], [Baro Sicil No], [Büro Adresi] DAVALI : [Ad Soyad / Unvan], [TC / Vergi No], [Adres] KONU : TBK 344/3 uyarınca [taşınmaz adresi] için kira bedelinin aylık brüt [talep edilen tutar] TL olarak tespiti talebidir. DAVA DEĞERİ : [Yıllık kira farkı] TL AÇIKLAMALAR 1. Müvekkilim ile davalı arasında [tarih] tarihli kira sözleşmesi gereği [adres] adresindeki taşınmaz aylık [mevcut bedel] TL kira bedeli ile kiraya verilmiştir. Sözleşme [tarih] tarihinde başlamış olup bu tarihten itibaren beş yıl geçmiş bulunmaktadır (Ek-1). 2. TBK m. 344/3 hükmü uyarınca beş yılın sonunda yeni kira bedeli taraflar arasında anlaşılamıyorsa hakim tarafından emsal kira bedelleri, kiralananın durumu ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek belirlenir. 3. Taşınmazın bulunduğu [mahalle/semt] bölgesinde benzer nitelikteki taşınmazların aylık kira ortalaması [tutar] TL'dir. Ek-2'de sunulan emsal kira sözleşmeleri ve ilanlar bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. 4. Mevcut kira bedeli [mevcut] TL, bölgedeki emsal kira ortalamasının yaklaşık %[oran] altındadır. Bu durum hakkaniyete aykırı bir sonuç doğurmakta, müvekkilimin mülkiyet hakkını zedelemektedir. HUKUKİ SEBEPLER : TBK m. 343, 344, 345, 346; HMK ve ilgili mevzuat. HUKUKİ DELİLLER : - Ek-1: Kira sözleşmesi - Ek-2: Emsal kira sözleşmeleri ve gayrimenkul ilanları - Ek-3: Tapu kaydı - Keşif ve bilirkişi incelemesi - Yemin ve tanık beyanı (saklı tutulmuştur) SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; a) [Adres] taşınmazının aylık kira bedelinin [talep edilen] TL olarak tespitine, b) Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

Sıkça Yapılan Hatalar

Pratik İpuçları

Sıkça Sorulan Sorular

5 yıl dolmadan kira tespit davası açılabilir mi?

Hayır. TBK 344/3 açıkça 5 yıl şartını arar. Ancak TBK 138'deki "aşırı ifa güçlüğü" (uyarlama) davası farklıdır ve olağanüstü hal durumunda 5 yıl dolmadan da açılabilir.

Kiracı da kira tespit davası açabilir mi?

Evet. Özellikle mevcut kira bedelinin emsal kiraların çok üstünde kaldığı durumlarda kiracının da tespit davası açma hakkı vardır.

Dava sonrası kiracı tahliye edilebilir mi?

Hayır, kira tespit davası tahliyeye sebep olmaz. Ancak yeni kira bedelinin ödenmemesi halinde temerrüt yolu ile tahliye davası ayrıca açılabilir.

Bu dava için Hukuk Asistanı ile 5 dakikada taslak oluşturun
Hukuk Asistanı, kira tespit davası dilekçesi için emsal kira araştırmasını otomatik yapar, güncel Yargıtay içtihatlarını getirir ve tarafların bilgilerinden yola çıkarak eksiksiz taslak üretir. 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
Ücretsiz Dene →