İcra Takibi Başlatma: A'dan Z'ye Süreç, Ücretler ve Örnek Takip Talepleri

Para alacağının tahsilinde en yaygın yol icra takibidir. Doğru takip türünün seçilmesi, sürelerin dikkatli takibi ve haciz aşamasının verimli yönetilmesi tahsilatın başarısı için kritik önem taşır. Bu yazıda icra takibinin üç ana türünü, başlatma adımlarını ve güncel harç hesabını ele alıyoruz.

İcra Takibi Türleri

1. İlamsız Takip

En yaygın icra takibi türüdür. Herhangi bir belgeye dayanılmaksızın para alacağı için başlatılabilir. Örnekler: fatura alacağı, ödünç para, kira alacağı, nafaka, işçilik alacağı (ilamsız başlatılabilir ancak pratikte ilamlıdan daha zor).

Takip Talebi Hazırlanması

Takip talebi İİK Form No: 49 standardında hazırlanır. UYAP üzerinden elektronik olarak yapılabilir. Takip talebinde bulunması gereken unsurlar:

• Alacaklının adı, soyadı, adresi, TC kimlik numarası
• Borçlunun adı, soyadı, TC kimlik numarası ve en son bilinen adresi
• Takibe konu alacak tutarı (ana para + faiz talebi)
• Faiz başlangıç tarihi ve oranı
• Alacağın sebebi (satım, kira, ödünç vb.)
• Takip dayanağı belgeler (varsa)

Ödeme Emri Süreci

Takip talebi icra müdürlüğüne sunulduktan sonra:

• Ödeme emri düzenlenir ve borçluya tebliğ edilir (İİK 60).
• Borçluya 7 gün süre tanınır.
• Bu süre içinde borçlu:
  • Ödeme yapabilir → takip sona erer
  • İtiraz edebilir → takip durur
  • Hiçbir işlem yapmazsa → takip kesinleşir, alacaklı haciz isteyebilir

Borçlunun İtirazı

İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin itiraz edebilir. Bu itiraz üzerine takip otomatik olarak durur. Alacaklının yapabileceği seçenekler:

• İtirazın iptali davası (İİK 67): Alacaklı icra mahkemesine başvurarak itirazın iptalini ister. Genel mahkeme yolu ile kazanılırsa alacağa %40 inkar tazminatı da eklenir.
• İtirazın kaldırılması davası (İİK 68): Alacak belge ile sabit ise (imzalı fatura, senet) icra mahkemesi kısa yoldan itirazı kaldırabilir.

2. İlamlı Takip

Elinde mahkeme ilamı veya İİK 38'de sayılan ilam niteliğinde belgeler bulunan alacaklının başlattığı takiptir.

İlam Niteliğindeki Belgeler (İİK 38)

• Mahkeme ilamları
• Kayıtsız şartsız bir para borcunu ikrar eden onaylı noter senetleri
• Aile hukuku / miras hukuku konusundaki ilamlar
• Arabuluculuk tutanakları (7036 sayılı Kanun kapsamında)
• Uluslararası tahkim kararları (tenfiz edilmiş)

Takibin Özellikleri

• Borçluya icra emri gönderilir (ödeme emri değil).
• Borçluya sadece 7 günlük ödeme süresi tanınır — itiraz hakkı yoktur.
• Borçlu ancak ödeme veya icra emrine itiraz (usule ilişkin sınırlı sebepler) yapabilir.

3. Kambiyo Senetlerine Özgü Takip

Bono, çek ve poliçeye dayalı alacaklar için özel bir takip türüdür. Kambiyo takibi ilamsız takipten daha hızlıdır çünkü senet sahibine güçlü prosedür avantajları tanır.

Özellikleri

• Takip talebiyle birlikte senet aslı icra müdürlüğüne ibraz edilir
• Borçluya 5 gün ödeme süresi tanınır
• İtiraz icra mahkemesine yapılır (genel mahkemeye değil)
• İtirazın kısıtlı sebepleri vardır: senedin sahteliği, imzanın inkar edilmesi, zamanaşımı vb.
• Haciz uygulanması için ilamsız takibe göre daha hızlı süreç işler

Haciz Aşaması

Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talebinde bulunur. Haciz türleri:

• Menkul haciz: Borçlunun evindeki veya işyerindeki taşınır mallar — icra memuru gider, haciz tutanağı düzenler.
• Taşınmaz haciz: Borçlunun adına kayıtlı gayrimenkul — tapu müdürlüğüne yazı ile konulur.
• Araç haciz: Trafik tescil kayıtlarına işlenir.
• Banka hesabı haciz: Türkiye'deki tüm bankalara yazı — hesap bulunursa blokeye alınır.
• Maaş haciz: Asgari ücret tutarının üstü kısmı haczedilebilir (İİK 83).
• Üçüncü kişideki alacak haczi: Borçlunun alacaklı olduğu üçüncü kişilere yazı.

Güncel Harç ve Masraflar

Takip başlatma harçları alacak tutarına göre değişir. Temel kalemler:

• Başvurma harcı: Sabit tutar (her yıl Resmi Gazete ile güncellenir)
• Peşin harç: Alacağın binde beşi
• Vekalet harcı: Avukat aracılığıyla takipte sabit tutar
• Tebligat gideri: Her tebligat için posta ücreti
• Dosya gideri: İcra dairesi standart ücreti

2026 güncel harç miktarları için Resmi Gazete tarife kontrolü gereklidir — Hukuk Asistanı'nın İcra Takip modülü bu tutarları otomatik günceller.

Zamanaşımı ve Faiz

Zamanaşımı Süreleri

• Genel alacaklar: 10 yıl (TBK 146)
• Kira, faiz, ücret alacakları: 5 yıl (TBK 147)
• Bono ve poliçe: 3 yıl (TTK 778)
• Çek: 6 ay (TTK 814)
• Mahkeme ilamı: 10 yıl

Faiz Oranları

• Yasal faiz: 3095 sayılı Kanun gereği yıllık %9 (2026 itibarıyla — değişken, Hukuk Asistanı güncel tutar)
• Ticari temerrüt faizi: TCMB avans faizi + ek puan (değişken)
• Sözleşmesel faiz: Taraflarca kararlaştırılmış faiz (makul sınırlar dahilinde)

Sıkça Yapılan Hatalar

• Yanlış takip türü seçmek: Elinde çek olan alacaklının ilamsız takip başlatması — kambiyo avantajlarını kaybeder.
• Adres araştırması eksikliği: Borçluya tebligat yapılamazsa takip sonuçlanmaz. UYAP, MERNİS ve e-Tebligat kayıtlarından güncel adres kontrolü şarttır.
• Faiz talebinde belirsizlik: Faiz başlangıç tarihi ve türü belirsiz bırakılırsa icra müdürlüğü yasal faiz ve dava tarihinden itibaren hesap yapar — alacaklı aleyhine olabilir.
• Haciz talebinin geciktirilmesi: Takip kesinleştikten sonra 1 yıl içinde haciz istenmezse takip düşer (İİK 78/5). Zaman izleme kritik.

Pratik İpuçları

• Borçlunun mal varlığı araştırması için UYAP üzerinden Sosyal Güvenlik Kaydı, Tapu Kaydı, Araç Tescil Kaydı, Gelir İdaresi Araştırması başlatın.
• İkinci bir takip başlatmadan önce ilk takibin dosya durumu kontrol edilmelidir — mükerrer takip iptale yol açabilir.
• Kambiyo senedi takibinde senet aslının kaybı takipte ciddi sorun yaratır; mutlaka fotokopi ile senet aslı ayrı dosyalarda tutulmalı.
• Maaş hacizinde asgari ücret muafiyetini aşan miktar %25 ile sınırlı tutulur (İİK 83). Bu oran, borçlunun aldığı maaşın net tutarı üzerinden hesaplanır.