İcra Müdürlüğüne Takip Başlatma Rehberi: Adım Adım Süreç ve Pratik Tüyolar
İcra takibinin başlatılmasında doğru icra dairesi seçimi, takip talebi hazırlanışı, harç hesabı ve karşı tarafın tipik manevralarına karşı stratejik hazırlık.
Takip başlatma — neden bir "iş akışı" olarak düşünmek gerek?
Bir icra takibinin %30'u doğru dosyaya başlamakla, %70'i ise dosyayı doğru yönetmekle ilgilidir. Avukatın zaman maliyetinin büyük kısmı takibin sonradan açılan itiraz, haciz ve satış aşamalarında harcanır; ilk gün yapılan hatalar bu süreçleri uzatır. Bu rehberin amacı bir takibi açarken karşılaşılan kritik kararları tek bir yerde toplamaktır.
Türkiye'de icra takibi başlatmanın hukuki çerçevesi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) ile düzenlenir; takibin türüne göre kanun farklı yollar tanımlar:
- İlamlı icra (m.32–41): mahkeme kararı veya ilam niteliğinde belge varsa,
- İlamsız icra (m.42–66): para ve menkul kıymet alacakları için,
- Kambiyo senedine dayalı takip (m.167–176): çek, senet, poliçe için,
- Rehnin paraya çevrilmesi yolu (m.150–153): ipotek, taşınır rehni varsa,
- İlamsız tahliye takibi (m.269 vd.): kira sözleşmesinden doğan tahliye için.
Hangi yola gireceğinize karar vermek elinizdeki belgeyle başlar. Yanlış yol seçimi, takibin otomatik olarak iptal edilmesine yol açabilir.
Yetkili icra dairesi nasıl seçilir?
İcra dairesi yetkisi alacağın türüne göre değişir. Genel kural: Borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesi yetkilidir (İİK 50/1). Ancak alacaklı ek seçeneklerden yararlanabilir:
| Alacağın türü | Yetkili icra dairesi |
|---|---|
| Sözleşmeden doğan alacak | Sözleşmenin ifa yeri (TBK 89) + borçlu yerleşim yeri |
| Haksız fiilden doğan alacak | Olay yeri + borçlu yerleşim yeri |
| Senede dayalı alacak | Senedin ödeme yeri + düzenleme yeri + borçlu yerleşim yeri |
| Kira alacağı | Taşınmazın bulunduğu yer (zorunlu — HMK 12) |
| Nafaka alacağı | Alacaklının yerleşim yeri |
Pratik öneri: Mümkünse kendi şehrinizde açın. Ulaşımı kolay olan dosyaların takibi büro açısından daha verimlidir; haciz aşamasında olay yerine gitmek gerekecekse de küçük adliyeler hızlı çalışır.
Takip talebi hazırlığı — formun her satırı önemli
Takip talebi UYAP Avukat Portal üzerinden veya doğrudan icra müdürlüğüne sunulan basılı bir formdur. Doldurulması gereken alanlar:
1. Alacaklı bilgileri
- Ad-soyad / unvan,
- T.C. kimlik no veya vergi no,
- Adres ve iletişim bilgisi,
- Vekili varsa baro sicil no.
2. Borçlu bilgileri
- Yukarıdaki tüm bilgiler ayrıca borçlu için,
- T.C. kimlik no kritik — yanlış girilirse haciz aşamasında SGK/Tapu sorgulamaları başarısız olur,
- Borçlu birden fazlaysa her biri ayrı satıra yazılır.
3. Takip dayanağı belge
Hangi belge varsa açıkça yazılır: senet, çek, fatura, sözleşme, ilam, vekâletname. Belgenin tarih ve numara bilgileri formda mutlaka yer almalı.
4. Talep tutarı kalemleri
- Asıl alacak (TL),
- İşlemiş faiz (faiz başlangıç tarihinden takip tarihine),
- İhtarname masrafı (varsa),
- Avukatlık ücreti (tarife üzerinden),
- Toplam talep.
5. Faiz türü
Faizin türü (yasal, ticari, mevduat) belirtilmelidir. Yanlış faiz türü uygulanırsa borçlu itiraz halinde mahkeme bu kalemi düşebilir:
- Yasal faiz: Adi alacaklarda (TBK 88).
- Ticari işlerde avans faizi: TTK m.1530 — taraflar tacirse otomatik uygulanır.
- Mevduat faizi: İş alacaklarında özel hesap.
Harç hesabı — gizli maliyetler
Takip açarken ödenecek harçlar:
- Başvurma harcı: Sabit (2026'da ~250 TL),
- Karar ve ilam harcı: Talep tutarının binde 9'u (üç eşit taksitte alınır — başlangıçta 1/4'ü),
- Vekâlet pulu: Vekâletname kullanılıyorsa,
- Tebligat masrafı: Borçluya tebliğ için (her muhatap için ayrı),
- PTT masrafı: APS varsa.
10.000 TL'lik bir takipte toplam başlangıç maliyeti ortalama 350–500 TL civarındadır. Yüksek tutarlı takiplerde harç bütçesi önceden müvekkille netleştirilmelidir.
Ödeme emri / icra emri tebligatı
Takip açıldıktan sonra icra müdürlüğü borçluya tebliğ yapar:
- İlamsız takipte: Ödeme emri (m.60). Borçluya 7 gün itiraz hakkı.
- İlamlı takipte: İcra emri (m.32). Borçluya 7 gün infaz hakkı (sınırlı savunma).
- Kambiyo takibinde: Ödeme emri (m.168). 5 gün itiraz hakkı.
Tebligat süreci:
- 1İcra müdürlüğü tebligat zarfını hazırlar,
- 2PTT veya tebligat memuru aracılığıyla muhataba tebliğ,
- 3Tebliğ alındısı icra dosyasına eklenir,
- 4Tebliğ tarihinden itibaren süre işlemeye başlar.
Adresinde bulunamayan borçlu için Tebligat Kanunu m.35 çerçevesinde resmi belgelere yapılan tebliğ uygulanabilir; ancak avukat bu yolu kullanmadan önce muhatabın gerçekten bulunamadığını belgelemekle yükümlüdür.
Borçlunun olası savunmaları ve karşı strateji
Borçlu süresinde itiraz ederse takip durur. Tipik itirazlar:
"Borç yoktur" — Alacaklı esasa girmek zorunda kalır. "Ödenmiştir" — Borçlu makbuz, dekont sunmalı. "İmza bana ait değildir" — İmza inceleme süreci başlar. "Zaman aşımı" — Süre kontrolü yapılır. "Mukabil alacağım var" — Takas savunması.
Avukatın hazırlığı: Daha takibi açarken bu savunmalardan hangisinin gelebileceğini öngörmek ve karşı delili önceden hazır tutmak. Müvekkille ilk görüşmede şu sorular sorulmalı:
- "Ödeme yapıldı mı? Yapıldıysa ne kadar?"
- "İmza müvekkilin değil iddiası gelirse imza örneği var mı?"
- "Takastan söz ediliyor mu? Karşı tarafın bizden alacağı var mı?"
- "Zaman aşımı tarihi ne? Faturanın kesilme tarihi ile takip arasında 5 yıl geçti mi?"
Haciz aşamasına geçiş — takip kesinleştiğinde
İtiraz gelmezse veya itiraz reddedilirse takip kesinleşir. Bundan sonra:
- 1Haciz talebi dilekçesi (alacaklı verir),
- 2İcra memuru borçlunun:
- SGK kayıtlı işyerinden maaş haczi, - Banka hesaplarına e-haciz, - Tapu kayıtlı taşınmazlarına şerh, - Aracı varsa trafik şerhi, - Evindeki menkullere fiziksel haciz uygular,
- 1Haciz tutanağı taraflara tebliğ edilir.
Sık yapılan 5 hata
1. Yanlış icra dairesi seçimi — yetki itirazı gelirse dosya başka daireye gönderilir, aylar kaybedilir.
2. T.C. kimlik no yanlış girilmesi — haciz aşamasında SGK ve Tapu sorgu hatası verir; UYAP'ta düzeltilmesi haftalar alır.
3. Faiz tarihinin belirsiz bırakılması — borçlu itiraz halinde faizin başlangıcı tartışmalı olur; muacceliyet tarihi açıkça yazılmalıdır.
4. Takipten önce ihtarname çekmemek — bazı alacak tiplerinde (kira, sözleşme bedeli) ihtarsız takip itirazda zayıf konuma düşer.
5. Talep tutarına vekâlet ücretini eklememek — sonradan ekleme yapılamaz; baştan dahil edilmelidir.
Pratik kontrol listesi — takibi açmadan önce
- ☐ Belge türü doğru sınıflandırıldı mı? (ilamlı/ilamsız/kambiyo)
- ☐ Yetkili icra dairesi doğru mu?
- ☐ Borçlunun T.C./vergi no doğru mu?
- ☐ Faiz başlangıç tarihi netleşti mi?
- ☐ Zaman aşımı kontrolü yapıldı mı?
- ☐ Vekâletname icra takibi yetkisi içeriyor mu?
- ☐ Harç bütçesi müvekkille netleşti mi?
- ☐ Borçlunun adres / kimlik bilgileri güncel mi?
Kapanış
İcra takibinin "hızlı sonuç" beklentisini karşılaması, ilk gün doğru kurulmuş bir dosyanın eseridir. Belge sınıflandırması, yetkili daire seçimi, kalem hesabı ve karşı savunmalara öngörü — bunlar avukatın takibi başlatırken yapması gereken gerçek çalışmalardır. Hukuk Asistanı icra modülü takip talebini formdan otomatik üretir; kambiyo / ilamsız / ilamlı yol ayrımını belge tipine göre önerir; faiz hesabı, yetki kontrolü ve harç tahmini için tek tıkla rapor sunar. Borçlu itirazı gelir gelmez itirazın iptali veya kaldırılması dilekçesi hazır taslak olarak ekrana gelir.
İcra Hukuku alanında dilekçe üretmek veya içtihat aramak ister misiniz?
Hukuk Asistanı'nı Dene →Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İçerik Hukuk Asistanı tarafından oluşturulmuştur; aktarılan Yargıtay kararları özet niteliğindedir, resmi karar metinleri için ilgili mahkeme kayıtlarını esas alınız. Spesifik hukuki durumunuz için lütfen bir avukattan görüş alınız.
Bu konuda dilekçe oluşturmak ister misiniz?
Dilekçe üretimi, Yargıtay içtihat araması, sözleşme analizi ve KVKK uyum kontrolleri — Türk avukatlar için tasarlanmış yapay zeka platformu.