Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? Madde Madde Şablon

Anlaşmalı boşanmanın hukuki çerçevesi

TMK 166/3 anlaşmalı boşanmayı düzenler. Üç temel koşul aranır:

1. 1Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı,
2. 2Eşler birlikte dava açmalı veya bir tarafın açtığı davayı diğeri kabul etmeli,
3. 3Hâkim eşleri bizzat dinlemeli ve iradelerini serbest verdiklerine kanaat getirmeli.

Bu koşullar protokol hazırlanırken arka planda durur; protokol hâkimin "iradenin serbestçe verildiği" kanaatini güçlendirmek üzere yazılır. Protokolün hâkim tarafından uygun bulunması anlaşmalı boşanmanın kabulü için zorunludur (TMK 166/3 son cümle).

Protokolde olması gereken 8 ana başlık

1. Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri

Ad-soyad, T.C. kimlik no, doğum tarihi, adres, iletişim. Eşler kayıtlarda farklı adres bildirmişse fiilen oturulan adres ayrıca yazılır.

2. Evlilik bilgileri

Evlilik tarihi, evlilik yeri, çocuk varsa ad-soyad ve doğum tarihleri. Çocuklar reşit olmuş olsa dahi protokolün giriş bölümünde anılırlar.

3. Çocukların velayeti, kişisel ilişki ve nafaka

Velayet kimde kalacaksa açıkça belirtilir. Ardından kişisel ilişki düzeni:

• Hafta sonları (cuma akşamı – pazar akşamı tipik kalıp)
• Yılbaşı ve resmi tatiller
• Yarıyıl ve yaz tatili paylaşımı
• Doğum günleri

İştirak nafakası miktarı net rakam olarak yazılır; her yıl Tüketici Fiyat Endeksi'ne göre artış oranı belirtilirse (TMK 182/3) sonradan yeniden uyarlama davası açma ihtiyacı azalır.

4. Yoksulluk nafakası (TMK 175)

Tarafların biri yoksulluğa düşeceğini iddia etmiyorsa açıkça "yoksulluk nafakası talep edilmemiştir" denir. Sonradan açılacak nafaka davasına karşı bu beyan mahkemenin değerlendirmesinde belirleyici olur.

5. Tazminat — maddi ve manevi

Tarafların karşılıklı olarak maddi/manevi tazminat talep etmediği yazılır. Eğer talep ediliyorsa rakam ve ödeme planı protokole girer.

6. Mal rejimi tasfiyesi

Edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK 218) dışında bir rejim seçilmemişse, tüm taşınır ve taşınmazların bu rejim çerçevesinde paylaşıldığı protokole dahil edilir. Pratik formüller:

• Daire/araç bir tarafa kalıyorsa, diğer tarafa mal rejimi karşılığı olarak ödenecek tutar.
• Nakit, banka mevduatı paylaşımı.
• Birikmiş ziynet (altın) iadesi.
• Düğünde takılan ziynetin kadına ait sayıldığı Yargıtay yerleşik içtihadıdır (HGK 2017/318).

7. Soyadı kullanımı

Kadın eş, evlenirken aldığı soyadını kullanmaya devam etmek istiyorsa (TMK 173) ve erkek eş itiraz etmiyorsa, protokolde "boşanma sonrası evlilik soyadının kullanılmasına muvafakat edildiği" belirtilir. Bu, sonradan açılacak iznin önünü açar.

8. Ortak borçlar

Müşterek konut kredisi, kredi kartı borcu, vergi borçları varsa ödeme sorumluluğu açıkça paylaştırılmalıdır. Aksi halde alacaklı her iki eşten de talep edebilir; iç ilişkide problem doğar.

Hâkim ne arıyor? — kabul kriterleri

Hâkim protokolü reddedebileceği üç temel koşul vardır:

1. 1Çocukların menfaatine aykırılık: Velayet düzeni veya nafaka rakamı çocuğun yararına olmadığı görülürse hâkim re'sen değiştirir veya reddeder. (TMK 166/3 + 182).
2. 2Açık iradenin yokluğu: Bir tarafın baskı altında protokole imza attığı izlenimi varsa hâkim duruşmada müvekkili ayrıca dinler ve gerekirse ek protokol ister.
3. 3Mal rejimi belirsizliği: "Mallar paylaşılmıştır" gibi soyut ifadeler kabul edilmez; somut taşınır/taşınmaz bazında paylaştırma istenir.

Sık yapılan 8 hata

1. Nafaka miktarına artış oranı yazmamak — yıllar geçtikçe nafaka erir, sonradan uyarlama davası açmak zorunda kalınır.

2. Çocuğun "üstün yararı" formülünü kullanmamak — protokolde "çocuğun üstün yararı gözetilerek" ifadesi mahkemenin onayını kolaylaştırır.

3. Soyadı kullanım iznini unutmak — Yargıtay 2. HD 2021/3145 kararında protokolde açıkça yer almayan izin sonradan tartışmalı sayılmıştır.

4. Birikmiş ziynet alacağını yazmamak — düğün altınları gündemden düşse de yıllar sonra "30 cumhuriyet altını alacağım var" davası açılabilir.

5. Ortak borçları paylaştırmamak — alacaklı borcun tümünü bir taraftan alınca diğer taraftan rücu davası gündeme gelir.

6. Aile konutu şerhini kaldırmamak — boşanma sonrası aile konutu şerhi (TMK 194) tapuda kalmaya devam eder; protokolde "şerhin kaldırılmasına muvafakat edilir" denmesi gerekir.

7. Çocuğun pasaport / yurt dışı çıkış izni — boşanma sonrası velayet sahibi olmayan eşin onayı yurt dışı çıkışta gerekebilir; protokolde önceden alınmış genel izin pratiklik sağlar.

8. Tarafların imzaladığı son sayfa eksik — her sayfaya paraf, son sayfaya ıslak imza şart. Avukat varsa vekâletname sureti eklenir.

Mahkeme süreci

Protokol birlikte açılan dava dilekçesine ek olarak sunulur. Hâkim genelde tek duruşmada karar verir; eşleri ayrı ayrı dinler, iradelerini teyit eder ve protokolü onaylar. Karar kesinleşince nüfusa bildirilir; yaklaşık 1–2 hafta içinde nüfus kayıtları güncellenir.

Kapanış

Anlaşmalı boşanmanın "kolay görünüp zorluğu" protokolün incelikli yazılmamasından doğar. İyi yazılmış bir protokol, taraflara 5–10 yıl sonra çıkacak ek davaların önünü kapatır. Hukuk Asistanı protokol şablonu mevcut TMK referanslarıyla 8 ana başlığı ekrandaki form alanlarına otomatik döker; mali müşavirinizle birlikte mal rejimi paylaşımını netleştirmek hâlâ size düşer.

Aile Hukuku alanında dilekçe üretmek veya içtihat aramak ister misiniz?

Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İçerik Hukuk Asistanı tarafından oluşturulmuştur; aktarılan Yargıtay kararları özet niteliğindedir, resmi karar metinleri için ilgili mahkeme kayıtlarını esas alınız. Spesifik hukuki durumunuz için lütfen bir avukattan görüş alınız.

Bu konuda dilekçe oluşturmak ister misiniz?

Dilekçe üretimi, Yargıtay içtihat araması, sözleşme analizi ve KVKK uyum kontrolleri — Türk avukatlar için tasarlanmış yapay zeka platformu.